2013 Roja Şanoyê a Cîhanê
Peyama Dario Fo
Araf - di navbera du welatan de-NUÇE TV
'Araf - di navbera du welatan de'
Theodora Kürt Tiyatrosu'nda
Etkin Haber Ajansı
Daf/Kapan bayramda kuruluyor
Daf/Kapan bayramda kuruluyor
Taksim'e 'Kapan' Kuruluyor!
Taksim'e 'Kapan' Kuruluyor!
Kürtçe oyun ‘Araf’ büyük Ödüle aday
ANF-TARAF-BİRGÜN-KURDSHOW-GÜNLÜK-AKNEWS-TİYATRONLİNE-
Araf “Musa Anter’in Hayatı” Keferze Derneğin'de
TİYATRO AVESTA
Araf Rengahenk Sanat Evi’nde
Araf Rengahenk Sanat Evi’nde
BİR DİLİN ÖLÜMÜ SAHNEDE
‘Mirina Zimanekî’ Muammer Karaca Tiyatrosu’nda (ANF NEWS AGENCY)
Tiyatro Avesta Kürtçe oyunla varoşlarda
Rojnivîska Dînekî/Bir Delinin Güncesi
Araf yasaklandı (taraf)
Tiyatro Avesta’nın Araf’ı İzmir’de “araf”ta kaldı(taraf)
AYDIN ORAK ile söyleşi
Shakespeare Kürt olsaydı katledilirdi!
Tiyatro Avesta Kürtçe Islık Çalıyor(Bianet)
Tiyatro Avesta Kürtçe Islık Çalıyor(Bianet)
Apê Mûsa bi ‘Araf’ê li Swêdê ye
Apê Mûsa bi ‘Araf’ê li Swêdê ye

Kapandaki kuklalar


Kapandaki kuklalar

18. İstanbul Tiyatro Festivali'nin Kürtçe oyunlarından 'Daf', bölünmüşlüğü, nefret söylemini sahnede sorguluyor...

Ayşegül Özbek

Cumhuriyet / Kültür-Nusaybinde Suriye sınırında mayınların arasında top oynayarak büyüyen çocuklardan biriAydın Orak. Sınırın o tarafıyla bu tarafı arasında hiçbir fark yoktu. Aynı dil, aynı kültür... Sadece arada sınır ve mayınlar vardı diyor, kendisinin veRemzi Pamukçunun rol aldığı Tiyatro Avestanın yeni oyunu Daf-Kapanın çıkış noktasını anlatırken.

18. İstanbul Tiyatro Festivali kapsamında ilk kez sahnelenecek bu Kürtçe oyunda, dünyanın herhangi bir yerindeki bir sınırın öte taraflarını koruyan iki askeri izliyoruz. Nöbet sırasında birbirleriyle yaşadıkları çatışmalar, mayın ve ölümlerle, korudukları sınır anlamsızlaşmaya başlıyor. Başka amaçlarla kurulan kapan, zamanla kendi kafalarındaki paranoya ve kapana dönüşüyor. İki tane kukla asker aslında. Dünyadan haberleri yok. Sadece onlara tembihlenen bu sınırda duruyorlar. Ama o sınırı neden koruduklarının, emperyalist bir güce hizmet ettiklerinin bilincinde değiller. Bunun anlamsızlığı ve absürdlüğü üzerine kurulu oyun.

Orakın Nusaybindeki aile evi sınırın kenarında Suriye manzaralı bir apartman. 16 yaşıma kadar Nusaybindeydim. Sınırda sürekli çocuklarla top oynuyorduk. Sınır telleri harap olmuş, mayının nereden başlayıp nerede bittiği belli değil... Top oynadığımız arkadaşlar peyderpey eksiliyor, oyuna gelmiyordu. Bu, bize normal geliyordu. Ne olmuş? Mayına basmış ya da mayın elinde patlamış. Bugün düşündüğümde dehşet verici diyor.

Ölen askerler, insanlar, mayınların çocukların bile oyuncağı haline gelmesi, bu sürecin olağanlaşması üzerine de şunları söylüyor Orak,Mesela Diyarbakır Silvanda okullarda çocuklara bir mayın neye benzer, gördüğünüzde ne yapmalısınız gibi dersler veriliyor. Böyle olunca sınır boyunda mayının patlaması da olağanlaşıyor, bir askerin elindeki silahı ateşlemesi de...

İskeleti Oraka ait olsa da içeriğin geliştirilmesi ve düzenlenmesi konusunda metin, yönetmen Murat Garipağaoğlunun elinden geçiyor.Garipağaoğlu oyun için Kimseyi üzmemek, kırmamak değil derdimizdiyor, Tam tersi şimdi insanları rahatsız etmek, kafaları karıştırma zamanı.”

Dünyanın birçok yerinde Hindistanda, Pakistanda, Güney Afrikada mayın sorununun yaşandığını belirterek oyundaki iki asker karakterin Kürt - Türk ayrımı üzerinden düşünülmemesi gerektiğinin altını çiziyor.Dünyanın herhangi bir yerindeki iki asker vurgumuz da ondan. Karakterleri bir Kürt ve Türk gibi düşünmedik. Aynı dili konuşan, bir kültürü paylaşan insanlar gibi düşündük. Bu olguya yeniden, daha geniş bir mercekten bakmasını istedik insanların.

Sahnede, sınırın iki yanındaki askerleri ayıran teller izleyicileri de ikiye ayırıyor, diyor Garipağaoğlu. Aynı bu toplum gibi diyor, Her açıdan iki bölünmüşlük var. Olgular devlet eliyle ikiye ayrılmış galiba, o yüzden rahat kapanmıyor. Biz sanatçılar olarak bu aptallığı ortaya çıkarmak, bu erkek egemen, testosteron yüklü hali görünür kılmak istiyoruz. Bu sınırlar, mayınlar bir sonuç. İnsan askere gittiğinde de bunu net görüyor. Bu ülke büyük bir nefret söylemiyle beslenmiş. Asıl, kültürün içindeki nefret söylemi temizlenmeli. (Oyun bugün ve yarın Türkçe üstyazıyla saat 20.30da garajistanbulda)

3 Haziran 2012